مال است ، و سبب دوستى مال : يا دوستى خواهشها و شهوات است كه به وسيلهء مال به آنها مىتوان رسيد و معمولا با آرزوى دراز همراه است ، زيرا اگر آرزوى دراز نداشته باشد و بداند كه بعد از اندك زمانى مىميرد شايد نسبت به مال خود بخل نورزد ، يا ذخيره كردن و نگاهدارى براى فرزندان است ، كه آدمى بقاء فرزندان را بقاء خود مىشمارد ، يا خود مال را از اين حيث كه مال است دوست دارد ، چنان كه پيرى را مىبينيم كه چندان مال دارد كه براى آنچه اميد به عمر خود دارد كافى است ، و باز هم اموال بسيار مىماند ، و فرزندى هم ندارد كه در انديشهء او باشد ، مع ذلك نفسش اين اندازه گذشت ندارد كه زكات مال خود را بيرون كند يا هنگام بيمارى به معالجهء خود پردازد ، بلكه عاشق پول است كه از داشتن آن لذت مىبرد ، با اينكه مىداند مرگ او نزديك است ، و حاصل عمر او بر باد مىرود يا دشمنانش مال او را غارت مىكنند ، و با اين همه راضى نمىشود كه خود بخورد و بهره برد يا قسمتى از آن را تصدّق و احسان كند . و اين مرضى است كه معالجهء آن در نهايت دشوارى است بخصوص در ايّام پيرى ، زيرا در اين زمان بيمارى مزمن شدة و قوّت گرفته و بدن ضعيف گشته و در دفع مرض ناتوان است . مثل او مانند كسى است كه عاشق شخصى است و به خاطر او فرستادهء وى را نيز دوست دارد ، آنگاه محبوب خود را فراموش كند و به اين فرستاده پردازد . پول و زر و سيم همچون رسولى است براى برآوردن حاجات ، و از اين رو محبوب است نه از اين حيث كه درهم و دينار است ، پس كسى كه نيازها را از ياد ببرد و پول في نفسه محبوب او شود در نهايت گمراهى و زيانكارى است ، بلكه هر كه بين مال زياده از قدر حاجت و سنگ فرق و تفاوت قائل شود در غايت نادانى و بى خبرى است . و چون راه قطع و ريشه كنى سبب هر بيماريى اين است كه بر ضدّ آن سبب بكوشد ، بنابراين دوستى شهوات را بايد به قناعت به اندك و با صبر و شكيبائى معالجه كند ، و درازى آرزو را به ياد آورى بسيار از مرگ همكاران و همقطاران و درازى رنج و زحمت آنها در گردآورى مال و بر باد رفتن آن بعد از آنان علاج نمايد ، و انديشه و التفات دل به فرزندان را با اين اعتقاد معالجه كند كه آفريدگار آنها روزى آنان را نيز خلق كرده است ، و چه بسيار فرزندانى كه مالى از پدر به ارث نبردند و